ਚੰਡੀਗੜ: ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਇਕ ਵੱਖਰਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕਿਆਂ ਤੱਕ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਫੁੱਲ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਵੀ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਸਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਕੇ ਚੰਗਾ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਤਿੰਨੋਂ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਸਦਾਬਹਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਹਾੜੀ, ਸਾਉਣੀ ਅਤੇ ਜ਼ੈਦ ਦੇ ਤਿੰਨੋਂ ਮੌਸਮਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਫ਼ਸਲ 90 ਤੋਂ 100 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ
ਇਹ ਫ਼ਸਲ 90 ਤੋਂ 100 ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਪੱਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਵਿਚ 40 ਤੋਂ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਰੇਤਲੀ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਲੂਮੀ ਮਿੱਟੀ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੇ ਪੌਦੇ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਪਰਾਗਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫਸਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮੱਖੀਆਂ ਪਾਲਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨ ਸ਼ਹਿਦ ਉਤਪਾਦਨ ਰਾਹੀਂ ਵਾਧੂ ਆਮਦਨ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਚੋਣ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੀਆਂ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਅਤੇ ਸੁਧਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਹੀ ਚੋਣ ਕਰੋ। ਚੰਗੇ ਝਾੜ ਲਈ ਖੇਤ ਵਿਚ ਸੜੀ ਹੋਈ ਖਾਦ ਜਾਂ ਵਰਮੀ ਕੰਪੋਸਟ ਪਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਕੰਡਿਆਲੀ ਤਾਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਕਟਾਈ ਕਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਤੇਲ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਦੇ ਬਿਊਟੀ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਤੇਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਮਝਾਓ ਕਿ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਉਦੋਂ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਪੱਤੇ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੇ ਸਿਰ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਹਿੱਸਾ ਨਿੰਬੂ ਪੀਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਰ ਨਾਲ ਦੀਮਕ ਦਾ ਹਮਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਤੱਕ ਲਾਭ
ਇਕ ਹੈਕਟੇਅਰ 'ਚ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 25-30 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਇਕ ਹੈਕਟੇਅਰ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 25 ਕੁਇੰਟਲ ਫੁੱਲ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ 4000 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ 25-30 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਇਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਢਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।