Joshimath Crisis: ବଦ୍ରିନାଥ, ହେମକୁଣ୍ଡ ସାହିବ, ବରଫରେ ଆବୃତ ଭୂମି, ଚମତ୍କାର ଫୁଲର ଉପତ୍ୟକା ଏବଂ ଭାରତର ଶେଷ ଗ୍ରାମ ମାନାର ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ଯୋଶୀମଠ (Joshimath) ଧାର୍ମିକ ତଥା ଦୁଃସାହସିକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଆଜିକାଲି ଯୋଶୀମଠ ତାର ଅସ୍ତିତ୍ୱର ସଙ୍କଟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି । ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସଚେତ ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ଅନ୍ୟପଟେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ଆନ୍ଦୋଳନ କରୁଛନ୍ତି । ଅର୍ଦ୍ଧ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଯୋଶୀମଠର ଭୌଗୋଳିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି । ଏହି ଆଶଙ୍କା ସହିତ ଜଡିତ ସିଧାସଳଖ ସଂକେତଗୁଡିକ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବାକୁ ଲାଗିଥିଲା ।
ଯୋଶୀମଠର ପଡୋଶୀ ଗାଁ ଚାଇରେ ଲୋକଙ୍କ ଘର ଧସିବାକୁ ଲାଗିଲା, ପାହାଡ଼ ଫାଟିଯିବାକୁ ଲାଗିଲା ଏବଂ ନିମ୍ନମାନର ଅଞ୍ଚଳରେ ଘରେ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଯେ ଯୋଶୀମଠ ଚୀନ୍ର ସୀମା ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯାହା ସାମରିକ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ସବୁ ଚିନ୍ତାଜନକ ସଙ୍କେତ ସତ୍ତ୍ୱେ ଯଥାଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ ଖୋଜିବା ପାଇଁ କୌଣସି ତତ୍ପରତା ଦେଖାଯାଇ ନାହିଁ ।
ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଏକ ନୂତନ ରାଜ୍ୟ ଭାବରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଗତ ୨୦-୨୨ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ କଂଗ୍ରେସ ଓ ବିଜେପି ଅଦଳବଦଳ ହୋଇ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଯୋଶୀମଠ ଉପରେ ଆସୁଥିବା ସମସ୍ତ ବିପଦ ତଥା ଚେତାବନୀକୁ ଅଣଦେଖା କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୧୩ ରେ ଆସିଥିବା କେଦାରନାଥ ଓ ବଦ୍ରିନାଥର ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଏହି ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳର ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା । କିନ୍ତୁ ସେହି ସତର୍କ ଘଣ୍ଟି ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଭୁଲାଇ ଦିଆଗଲା ।
ଯୋଶୀମଠ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି ଅଞ୍ଚଳକୁ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରବଣ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି । ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ଅନୁଯାୟୀ, ଯୋଶୀମଠରେ ପ୍ରାୟ ୩,୯୦୦ ଘର ଓ ୪୦୦ ବାଣିଜ୍ୟିକ କୋଠା ଅଛି । ଏହି ନିର୍ମାଣଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଅଢ଼େଇ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧରେ ଅଛି । ଜାନୁଆରୀ ୯ରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରେସ ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ଯୋଶୀମଠ ଟାଉନ ଅଞ୍ଚଳରେ ମୋଟ ୬୭୮ଟି ଘରେ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ୮୧ ପରିବାରକୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଛି ।
୨୧୩ କୋଠରୀକୁ ଲୋକଙ୍କ ରହିବା ପାଇଁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଆବାସ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଛି । ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି ଯେ, ଏଥିରେ ୧,୧୯୧ ଲୋକ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିପାରିବେ । ଏହା ସହିତ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି ଅଞ୍ଚଳ ବାହାରେ ଥିବା ପିପଲକୋଟିରେ ୪୯୧ଟି ହଲ୍ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି, ଯାହାର କ୍ଷମତା ୨୨୦୫ । ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରକୁ ସେମାନଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଖାଦ୍ୟ କିଟ୍ ଓ କମ୍ବଳ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଛି । ୫୩ ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରକୁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଘରୋଇ ଜିନିଷ କିଣିବା ପାଇଁ ୫୦୦୦ ଟଙ୍କା ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।
ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ:-ରୋହିତ ଓ ବିରାଟ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଟି-20 ଦଳରୁ ହେବେ ବାହାର! ସିଲେକ୍ଟର୍ସ ନେଇପାରନ୍ତି ଏହି ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି
ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ:-ଭାରତ-ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସିରିଜ୍ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରିକେଟ୍ ଜଗତରେ ଶୋକର ଛାୟା, ଏହି ଭେଟେରାନ୍ ଖେଳାଳିଙ୍କ ନିଧନ
ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ:-ରାସନ କାର୍ଡ ଧାରକଙ୍କ ପାଇଁ ଖୁସି ଖବର; ସରକାର ଆରମ୍ଭ କଲେ ନୂଆ ଯୋଜନା; ମିଳିବ ୧୧୦୭ ଟଙ୍କା
ଯୋଶୀମଠ ପୌରପାଳିକା ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଚାମୋଲି ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ଜମି ଧସିବା ଓ ଭୂସ୍ଖଳନର ଘଟଣାର କାରଣର ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ୧୯୭୬ ମସିହାରେ ୧୮ ଜଣ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା । ଗରୱାଲ ବିଭାଗର ତତ୍କାଳୀନ କମିଶନର ମହେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ରା (Mahesh Chandra Mishra) ଏହାର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଥିଲେ । କମିଟି ଏହାର ରିପୋର୍ଟରେ ଯୋଶୀମଠକୁ ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅସ୍ଥିର ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । ସମାଧାନ ଭାବରେ ଅନେକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲାଗୁ କରିବା ଓ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ସୁଧାରିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛି ।
ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ମିଶ୍ରା କମିଟି (Mishra Committee) ଭାରି ନିର୍ମାଣ ଉପରେ ନିଷେଧାଦେଶ, ଢାଲରେ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ କରିବା, ବୃକ୍ଷ କାଟିବା, ବର୍ଷା ପାଣି ରୋକିବା ପାଇଁ କଂକ୍ରିଟ୍ ନାଳ ତିଆରି କରିବା ଏବଂ ନଦୀ କୂଳର କ୍ଷୟକୁ ରୋକିବା ସିମେଣ୍ଟ ବ୍ଲକ୍ ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଯୋଶୀମଠରେ ଏହାର ବିପରୀତ ହୋଇଛି । ବେପରୁଆ ନିର୍ମାଣ, ଗତିବିଧି ଏବଂ ଲଗାତର ସହରୀକରଣ ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ସହରକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଦେଲା । ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଓ ତାପୋବନ ଡ୍ୟାମ ପ୍ରକଳ୍ପର ଟନେଲଗୁଡ଼ିକ ଏହାକୁ ଖରାପ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲା ।
ଯୋଶୀମଠ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଟେକ୍ଟୋନିକ୍ ଜୋନରେ ପଡ଼େ ଓ ଭୂକମ୍ପ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅତ୍ୟଧିକ ସମ୍ୱେଦନଶୀଳ ସ୍ଥାନ । ଏହି ପର୍ବତ ନା କେବଳ ଭୂକମ୍ପ ଜୋନ୍ ୫ ଓ ଜୋନ୍ ୪ର ଭୌଗୋଳିକ ସଙ୍କଟ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଛି, ବରଂ ଏହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି । ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ନବଜାତ ପାହାଡ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷାରେ ଫାଟିବା ଆରମ୍ଭ କରେ, ଉପତ୍ୟକାରେ ଘନ ବର୍ଷା ଜମା ହୋଇଯାଏ । ଯାହା ଫଳରେ ଘର ଓ ମାଟି ଧସିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ, ଯେପରି ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ କର ଆର୍ଦ୍ର ଧରତ୍ରୀକୁ କାଟୁଛି । ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଆବର୍ଜନାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ । ସେଗୁଡ଼ିକରେ ନିର୍ମାଣ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଅଛି ।