Republic Day Award: ଦେଶରେ ୭୪ ତମ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ପାଳନ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି। ଏହି ଅବସରରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥରେ ଜାତୀୟ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରିବେ। ଏହା ସହିତ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ଅବସରରେ ବାର୍ଷିକ ପ୍ୟାରେଡ ମଧ୍ୟ ଆୟୋଜିତ ହେବ ଏବଂ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ତଥା କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରଜ୍ଞାପନ ମେଢ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରାଯିବ। ଏହି ସମୟରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କିଛି ବିଶେଷ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିବେ। ହେଲେ କ'ଣ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ଅବସରରେ କାହାକୁ କେଉଁ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଏ?
ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ପାଳନ ସମୟରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସେମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରର ଅସାଧାରଣ ସାହସିକତା ପାଇଁ ପୋଲିସ ବିଭାଗ ଏବଂ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀର ସାହସୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରିଥାନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ସାମରିକ, ପୋଲିସ ଏବଂ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀର କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସମେତ ନାଗରିକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଏ, ଯେଉଁମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସାହସିକତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି। ଜାଣନ୍ତୁ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ଅବସରରେ ଦିଆଯାଏ କେଉଁ ପୁରସ୍କାର?
ଭାରତ ରତ୍ନ: ଏହି ପୁରସ୍କାର ହେଉଛି ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ମାନବ ଉଦ୍ୟମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କ୍ରମର କୃତିତ୍ୱ ପାଇଁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଏ। ଭାରତ ରତ୍ନ ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ନାଁ ସୁପାରିଶ କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସେହି ଆଧାରରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ।
ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର: ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ଅବସରରେ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଏ। କୃତିତ୍ୱ ସ୍ତର ଉପରେ ଆଧାର କରି ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାରକୁ ତିନୋଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଥମେ ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ, ପରେ ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ଏବଂ ଶେଷରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ଆସିଥାଏ।
ବୀରତା ପୁରସ୍କାର: ୧୯୫୦ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୨୬ ତାରିଖରେ ଭାରତ ସରକାର ପ୍ରଥମ ତିନୋଟି ବୀରତା ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ତାହା ହେଉଛି ପରମ ବୀର ଚକ୍ର, ମହାବୀର ଚକ୍ର ଏବଂ ବୀର ଚକ୍ର। ଏହା ପରେ ସରକାର ୧୯୫୨ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୪ ତାରିଖରେ ଅଶୋକ ଚକ୍ର ବର୍ଗ-୧, ବର୍ଗ-୨ ଏବଂ ବର୍ଗ-୩ ନାମରେ ତିନୋଟି ଅତିରିକ୍ତ ବୀରତା ପୁରସ୍କାର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ହେଲେ ୧୯୬୭ ମସିହା ଜାନୁଆରୀରେ ଏହି ପୁରସ୍କାରର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇ ଏହାକୁ ଯଥାକ୍ରମେ ଅଶୋକ ଚକ୍ର, କୀର୍ତ୍ତି ଚକ୍ର ଏବଂ ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ର ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୋଲିସ ପଦକ: ୧୯୫୧ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧ ତାରିଖରେ ଘୋଷିତ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପୂର୍ବରୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୋଲିସ ଏବଂ ଅଗ୍ନିଶମ ସେବା ପଦକ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲା। ହେଲେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ପୁରସ୍କାର କୌଣସି ପଦବୀରେ ରହିଥିବା ପୋଲିସ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜାତୀୟ ଶିଶୁ ପୁରସ୍କାର: ଏହି ପୁରସ୍କାର ୧୮ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ଶିଶୁଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଶିକ୍ଷା, ସମାଜ ସେବା, କଳା ଏବଂ ମାନବିକତା, ସାହସିକତା କିମ୍ବା କ୍ରୀଡା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପଦକ: ଏହି ପୁରସ୍କାର ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। କାହାର ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଏ। ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପୁରସ୍କାର ତିନୋଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛି। ତାହା ହେଉଛି ସର୍ବୋତ୍ତମ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପଦକ, ଉତ୍ତନ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପଦକ ଏବଂ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପଦକ।
ସଂଶୋଧନ ସେବା ପଦକ: ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦେଶର ସଂଶୋଧନ ସୁବିଧାରେ ଲୋକେ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇ ବିଶିଷ୍ଟ ସେବା, ମେଧାବୀ ସେବା ଏବଂ ବୀରତା ପଦକ ଆଦି ୩ ଶ୍ରେଣୀରେ ଜେଲ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିଥାନ୍ତି।