Research On Electricity: ભારતના કેરળ સ્થિત IIT પલક્કડના વૈજ્ઞાનિકોએ કર્યો છે મોટો દાવો. વૈજ્ઞાનિકોનો દાવો છેકે, તેમણે એક ક્રાંતિકારી સંશોધન કર્યું છે. જેનાથી આખી દુનિયાની દશા બદલાઈ જશે. આ વૈજ્ઞાનિકોએ દાવો કર્યો છેકે, તેમણે એક અદભુત ટેકનિક વિકસાવી છે જે માણસના પેશાબ એટલેકે મૂત્રમાંથી વીજળી અને ખાતર બન્ને ઉત્પન્ન કરી શકે છે. જો વાસ્તવમાં આવું સંભવ થશે તો આ એક મોટી ક્રાંતિ બની જશે. વધતી જતી ઉર્જાની માંગને પહોંચી વળવા માટે અને લાંબાગાળાના વિકાસના આયોજન માટે આ ટેકનોલોજી મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપી શકે છે.
કઈ રીતે કામ કરશે આ ટેકનોલોજી?
આ નવી ટેક્નોલોજી "યુરીન-સંચાલિત, સ્વ-સંચાલિત સ્ટેક્ડ ઇલેક્ટ્રોકેમિકલ રિસોર્સ રિકવરી રિએક્ટર" પર આધારિત છે. આ રિએક્ટર પેશાબ એટલેકે, માણસના મૂત્રમાં હાજર આયનીય ઊર્જાનો ઉપયોગ વીજળી ઉત્પન્ન કરવા માટે કરે છે. આ ઉપરાંત, તે નાઇટ્રોજન, ફોસ્ફરસ અને મેગ્નેશિયમથી સમૃદ્ધ કાર્બનિક ખાતર પણ બનાવી શકે છે. આ રીતે માણસના પેશાબમાંથી વીજળી અને ખાતર બન્ને બનાવી શકે છે. આ રિસર્ચ ટીમનું નેતૃત્વ IIT પલક્કડના સિવિલ એન્જિનિયરિંગ વિભાગના આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર ડૉ. પ્રવીણા ગંગાધરન કરી રહ્યા છે. ઉલ્લેખનીય છેકે, સંગીતા વી, સૃજીત અને રિનુ અન્ના કોશીની ટીમે "મેગ્નેશિયમ એર ફ્યુઅલ સેલનો ઉપયોગ કરીને સ્ત્રોત-સેપરેટેડ યુરિનમાંથી સ્ટેલ યુરિન કેટાલાઈઝ્ડ રિસોર્સ રિકવરી" નામનું સંશોધન પેપર પ્રકાશિત કર્યું છે. તે "સેપરેશન એન્ડ પ્યુરીફિકેશન ટેકનોલોજી" જર્નલમાં પ્રકાશિત થયું છે.
IIT-Palakkad ની શોધમાં શું છે ભૂમિકા?
IIT-Palakkad દ્વારા જારી કરાયેલા એક પ્રકાશન અનુસાર, "આ ટેક્નોલોજી સ્ત્રોતથી અલગ કરાયેલા પેશાબનો ઉપયોગ કરે છે, એટલે કે, પેશાબને મળ સાથે મિશ્રિત કરવામાં આવતું નથી. આનો અર્થ એ છે કે આ ટેક્નોલોજી શહેરી અને ગ્રામીણ બંને વિસ્તારોમાં લાગુ કરી શકાય છે. આ ટેક્નોલોજીમાં ઇલેક્ટ્રોકેમિકલનો સમાવેશ થાય છે. રિએક્ટર, એમોનિયા શોષણ કોલમ, ડીકોલોરાઇઝેશન અને ક્લોરીનેશન ચેમ્બર, પ્લમ્બિંગ અને ઇલેક્ટ્રિકલ મેનીફોલ્ડ. રિએક્ટર મેગ્નેશિયમ એનોડ અને એર કાર્બન કેથોડનો ઉપયોગ કરે છે.
આ ટેક્નોલોજી ઉર્જા અને કૃષિ બંને ક્ષેત્રોમાં નોંધપાત્ર ફેરફારો લાવી શકે છે. એક તરફ, તે વીજળી ઉત્પન્ન કરવાની નવી અને ટકાઉ રીત પ્રદાન કરે છે, જ્યારે બીજી તરફ, તે ખેડૂતોને રાસાયણિક ખાતરોના વધુ સારા વિકલ્પો પૂરા પાડે છે. આ તકનીકમાં એક્રેલિક રિએક્ટર એકમોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જેમાં એનોડ અને કેથોડ એસેમ્બલ થાય છે. જ્યારે આ એકમોમાં પેશાબ રેડવામાં આવે છે, ત્યારે ઇલેક્ટ્રોકેમિકલ પ્રતિક્રિયાઓ શરૂ થાય છે. આ પ્રતિક્રિયાઓ વીજળી અને જૈવ ખાતર બંને ઉત્પન્ન કરે છે.
વીજળી-
આ ટેકનોલોજી 500 મિલીવોટ (MW) પાવર અને ચક્ર દીઠ 7-12 વોલ્ટનું વોલ્ટેજ પેદા કરી શકે છે. હાલમાં તેનો ઉપયોગ મોબાઈલ ફોન અને એલઈડી લેમ્પને ચાર્જ કરવા માટે થઈ રહ્યો છે. ભવિષ્યમાં, તેનો ઉપયોગ થિયેટરો અને શોપિંગ મોલ્સ જેવા સ્થાનોને પાવર કરવા માટે પણ થઈ શકે છે.
ખાતર-
નાઈટ્રોજન, ફોસ્ફરસ અને મેગ્નેશિયમથી ભરપૂર હોય છે માણસના મૂત્રમાંથી બનેલું આ ખાતર. જે છોડી માટે જરૂરી પોષક તત્વોને પુરા પાડે છે. જેનાથી તમામ પ્રકારની ખેતીવાડીને વેગ મળે છે. ઉત્પાદનમાં વધારો થાય છે. ખેતી માટે આ ખુબ લાભદાયક છે.
ચાલી રહ્યો છે ટ્રાયલ-
આ ટેક્નોલોજી હાલ ટ્રાયલ પર છે. ટેકનોલોજી TRL પર હોવાનો અર્થ છેકે, આ ટેકનોલોજી હાલ ટ્રાયલ બેઝ પર છે, જે લેબોરેટરી માન્યતામાંથી પસાર થઈ રહી છે. ત્યાર બાદ તેને પ્રમાણિત કરીને માન્યતા આપવામાં આવશે.
બજેટ-
આ પ્રોજેક્ટ ભારત સરકારના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ સાયન્સ એન્ડ ટેક્નોલોજી (DST) હેઠળના સાયન્સ ફોર ઇક્વિટી એમ્પાવરમેન્ટ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (SEED) વિભાગ દ્વારા ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવે છે.
(Disclaimer: આ સમાચાર લખવામાં AIની મદદ લેવામાં આવી છે.)
સમાચાર જગતની પળે પળની માહિતી હવે આંગળીના ટેરવે, તો રાહ કોની જુઓ છો, આજે જ જોડાઈ જાઓ અમારી WhatsApp channel સાથે