નિર્મલા સીતારમણે 1 ફેબ્રુઆરી 2023 ના રોજ નાણાકીય વર્ષ 2023-24 માટે બજેટ રજૂ કર્યું હતું. બજેટ ભાષણ દરમિયાન તેમણે દરેક સામાન્ય અને ખાસ વ...
નવી કર વ્યવસ્થા હેઠળ આવકવેરાના સ્લેબમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો. આ ફેરફાર નવા ટેક્સ શાસનને વધુ આકર્ષક બનાવવા માટે કરવામાં આવ્યો છે. આ અંતર્ગત 3 લાખ રૂપિયા સુધીની આવક પર કોઈ ટેક્સ લાગતો નથી. 3 થી 6 લાખ રૂપિયાની વાર્ષિક આવક પર 5 ટકા ટેક્સ અને 6 થી 9 લાખ રૂપિયાની આવક પર 10 ટકા ટેક્સ ચૂકવવો પડશે.
નવી કર વ્યવસ્થા હેઠળ, મૂળભૂત મુક્તિ મર્યાદામાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો. આવકવેરા સ્લેબમાં ફેરફાર સાથે, નવી કર વ્યવસ્થા હેઠળ મૂળભૂત મર્યાદા અગાઉના 2.5 લાખ રૂપિયાથી વધારીને 3 લાખ રૂપિયા કરવામાં આવી છે. જેમાં 50,000 રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો.
આ ઉપરાંત, આ વર્ષે આવકવેરા સંબંધિત સૌથી મોટો ફેરફાર એ હતો કે નવી કર વ્યવસ્થા ડિફોલ્ટ ટેક્સ સિસ્ટમ બની ગઈ છે. નવી કર વ્યવસ્થા 1 એપ્રિલ, 2023 થી ડિફોલ્ટ બની જશે. આનો અર્થ એ થયો કે જો કોઈ વ્યક્તિ આવકવેરા રિટર્ન ફાઇલ કરતી વખતે TDS માટે ટેક્સ સિસ્ટમ પસંદ ન કરે, તો તેણે નવી કર વ્યવસ્થા હેઠળ આવકવેરો ચૂકવવો પડશે.
નવી કર વ્યવસ્થામાં, કલમ 87A હેઠળ મુક્તિની રકમમાં વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. નવી કર વ્યવસ્થામાં છૂટની રકમમાં 12,500 રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. એટલે કે હવે તે 12,500 રૂપિયાથી વધીને 25,000 રૂપિયા થઈ ગયો છે. આનો અર્થ એ છે કે 7 લાખ રૂપિયા સુધીની આવક ધરાવનારાઓને કલમ 87A હેઠળ નવી કર વ્યવસ્થા પસંદ કરવામાં આવશે.
નવી ટેક્સ વ્યવસ્થામાં રૂ. 50,000નું સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન પણ ઉપલબ્ધ છે. તેનો અર્થ એ છે કે, હવે તમને માત્ર જૂની ટેક્સ સિસ્ટમ પર જ નહીં પરંતુ નવી ટેક્સ સિસ્ટમ પર પણ 50,000 રૂપિયાના સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શનનો લાભ મળશે. અગાઉ, સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શનનો લાભ ત્યારે જ મળતો હતો જ્યારે કોઈ જૂની ટેક્સ સિસ્ટમ પસંદ કરે.
31 માર્ચ, 2023 પછી ડેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં કરાયેલા રોકાણો ઉપાડ પર લાંબા ગાળાના મૂડી લાભ માટે પાત્ર નથી. આનો સીધો અર્થ એ છે કે ત્રણ વર્ષથી વધુ સમય માટે રાખવામાં આવેલા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ એકમો પરનો મૂડી લાભ હવે ઇન્ડેક્સેશન સાથે LTCG તરીકે કરવેરા માટે પાત્ર રહેશે નહીં.
વર્ષ 2023માં નાના કરદાતાઓને રાહત આપવામાં આવી હતી. નાણાકીય વર્ષમાં રૂ. 7 લાખથી વધુની કરપાત્ર આવક ધરાવતા લોકો માટે નવી કર વ્યવસ્થા હેઠળ સીમાંત કર રાહત રજૂ કરવામાં આવી હતી. અગાઉ આ રાહત માત્ર 50 લાખ રૂપિયાથી વધુ આવક ધરાવતા કરદાતાઓને જ મળતી હતી. આ રાહત તે લોકો માટે આપવામાં આવી છે જેઓ તેમની આવકમાં થોડો વધારો થવાને કારણે વધુ ટેક્સ ચૂકવે છે.