Millets: કેન્દ્ર સરકાર ખેડૂતોને બાજરીની ખેતી કરવા પ્રોત્સાહિત કરી રહી છે. ભારતના પ્રસ્તાવ પર સંયુક્ત રાષ્ટ્રએ વર્ષ 2023ને બાજરીના આંતરરાષ્ટ્રીય વર્ષ તરીકે જાહેર કર્યું છે. વિશ્વભરમાં ભારતીય મિશન પણ બાજરીની લોકપ્રિયતા વધારવા માટે ઘણા પ્રયત્નો કરી રહ્યા છે. સરકારનો આ પ્રયાસ અને વિશ્વમાં બાજરીની વધતી માંગ નાના ખેડૂતોને મોટી તાકાત આપશે.
આંધ્રપ્રદેશના નાંદયાલ જિલ્લાના રહેવાસી કે.વી. રામા સુબ્બા રેડ્ડીએ બાજરીની ખેતી માટે સારી વેતનવાળી નોકરી છોડી દીધી છે. દેશમાં બાજરીના વાવેતર વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ ગુજરાત રાજસ્થાન, મહારાષ્ટ્ર પછી ત્રીજા ક્રમે છે. અમરેલીના જાફરબાદના બાબરકોટ ગામનો બાજરો પ્રખ્યાત છે. કેન્દ્રના કૃષિ મંત્રાલયે બાબરકોટના બાજરાની લેબોરેટરી તપાસ કરાવી હતી. બાબરકોટના બાજરો દેશના તમામ બાજરા કરતાં પ્રોટીન વધું છે. હાઈડ્રોકાર્બન સૌથી વધું તત્વો તેમાં છે. આ બાજરાની જાત એટલી મીઠી છે કે લોકો રોટલા ખાતા ધરાતાં નથી.
બાજરી એ અત્યંત અંડરરેટેડ છતાં પણ સરળતાથી ઉગાડવામાં આવતો ટકાઉ પાક છે જે કોઈપણ શુષ્ક જમીન માટે યોગ્ય છે. તેઓ અત્યંત નાના-બીજવાળા ઘાસનો સમૂહ છે જે સમગ્ર વિશ્વમાં અનાજ અને ચારા તરીકે ઉગાડવામાં આવે છે. તેમની પોષક તત્ત્વોથી ભરપૂર રચના તેમને અનેક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓને રોકવા અને ઉપચાર કરવામાં સક્ષમ બનાવે છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રવિવારે તેમના 'મન કી બાત' કાર્યક્રમમાં કે.વી. રામા સુબ્બા રેડ્ડીનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રી નરેન્દ્ર સિંહ તોમરે પણ ખેડૂત વિશે Tweet કર્યું છે. પૌષ્ટિક આહાર તરીકે બાજરી વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. બાજરીનું સૌથી વધુ ઉત્પાદન ભારતમાં થાય છે. બાજરીની નિકાસમાં ભારત વિશ્વમાં 5મા ક્રમે છે.
બાજરી પોષક તત્વોથી ભરપૂર હોય છે
બાજરી એક સંપૂર્ણ આહાર છે, જે દરેક ઉંમરના લોકો માટે ફાયદાકારક છે. તેમાં પૌષ્ટિક તત્વો ભરપૂર માત્રામાં જોવા મળે છે, જે શરીરને રક્ષણ અને શક્તિ પ્રદાન કરે છે અને તેને રોગો સામે લડવામાં સક્ષમ બનાવે છે. બાજરીના નિયમિત સેવનથી શરીરને સ્થૂળતા દૂર કરવામાં મદદ મળે છે. બાજરીને નિયમિત આહારનો ભાગ બનાવો, તો જ એક સ્વસ્થ શરીર તમને જીવનભર સાથ આપશે.
નોકરી છોડીને બાજરીની ખેતી શરૂ કરી
આંધ્રપ્રદેશના નાંદયાલ જિલ્લાના રહેવાસી કે.વી. રામા સુબ્બા રેડ્ડી સારા પગારવાળી નોકરી કરતા હતા. પરંતુ બાજરીના ફાયદા જાણ્યા બાદ તેમણે ઊંચા પગારની નોકરી છોડી દીધી અને બાજરીની ખેતી શરૂ કરી. તે કહે છે કે તેમની માતાએ બનાવેલી બાજરીની વાનગીઓનો સ્વાદ એવો હતો કે તેણે પોતાના ગામમાં મિલેટ પ્રોસેસિંગ યુનિટ શરૂ કર્યું.
ખાખરા, બિસ્કીટ અને બાજરીમાંથી બનાવ્યા લાડુ
કૃષિ પ્રધાન નરેન્દ્ર સિંહ તોમરે ટ્વીટ કર્યું હતું કે કર્ણાટકના કાલબુર્ગીમાં અલેન્ડ ભૂતાઈ મિલેટ્સ ફાર્મર્સ પ્રોડ્યુસર કંપનીએ ગયા વર્ષે ઈન્ડિયન ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મિલેટ્સ રિસર્ચની દેખરેખ હેઠળ કામ શરૂ કર્યું હતું. લોકો અહીંના ખાખરા, બિસ્કીટ અને લાડુને પસંદ કરી રહ્યા છે. બીજી તરફ, ઓડિશાના સુંદરગઢ આદિવાસી જિલ્લાની લગભગ 1500 મહિલાઓનું સ્વ-સહાય જૂથ (SHG) ઓડિશા મિલેટ્સ મિશન સાથે સંકળાયેલું છે. અહીં મહિલાઓ બાજરીમાંથી કૂકીઝ, રસગુલ્લા, ગુલાબ જામુન અને કેક બનાવે છે. બજારમાં તેમની ખૂબ માંગને કારણે મહિલાઓની આવક પણ વધી રહી છે.
20 વર્ષથી બાજરીની ઉપજમાં આપી રહી છે ફાળો
મહારાષ્ટ્રના અલીબાગ પાસેના કેનાડ ગામની રહેવાસી શર્મિલા ઓસવાલ છેલ્લા 20 વર્ષથી બાજરીના ઉત્પાદનમાં અનોખી રીતે યોગદાન આપી રહી છે. તે ખેડૂતોને સ્માર્ટ એગ્રીકલ્ચરની તાલીમ આપી રહી છે. તેમના પ્રયાસોને કારણે માત્ર બાજરીની ઉપજ જ નથી વધી પરંતુ ખેડૂતોની આવકમાં પણ વધારો થયો છે.
સમાચાર જગતની પળે પળની માહિતી હવે આંગળીના ટેરવે, તો રાહ કોની જુઓ છો, આજે જ જોડાઈ જાઓ અમારી WhatsApp channel સાથે