નવી દિલ્હીઃ Farming Technique: જળવાયુ પરિવર્તનથી કૃષિ ક્ષેત્રએ ઘણા પ્રકારના પડકારનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. તેના કારણે તાપમાન અને ભેજનું વધવું-ઘટવું, હવામાન પરિવર્તન, હિમ, ધુમ્મસ, કરા, હીટવેવ, શીત લહેર અને જંતુઓના હુમલાના પ્રકોપનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. તેનાથી બચવા માટે ખેતીમાં નવી તકનીકના ઉપયોગ કરવાની જરૂર છે. નવી તકનીકની પાક ઉત્પાદન પર અસર નહીં પડે અને ખેડૂતોને સારૂ ઉત્પાદન મળશે. આવી એક તકનીક છે સંરક્ષિત ખેતી (Protected Farming).આવો જાણીએ શું છે સંરક્ષિત ખેતી અને શું છે તેના ફાયદા?
સંરક્ષિત ખેતી (Protected Farming)એક નવી તકનીક છે. તેના માધ્યમથી પાકને અનુસાર વાતાવરણને નિયંત્રિત કરતા મોંઘા શાકભાજીની ખેતીને પ્રાકૃતિક પ્રકોપો અને અન્ય સમસ્યાઓથી બચાવી શકાય છે અને ઓછામાં ઓછા એરિયામાં વધુમાં વધુ ઉત્પાદન કરી શકાય છે. જે ખેતી તમામ પરિસ્થિતિઓમાં ઉગાડવામાં આવતા પાકને વિવિધ આપત્તિઓથી સુરક્ષિત રાખે છે તેને સંરક્ષિત ખેતી કહેવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચોઃ IPO હોય તો આવો! 4500% ટકાનું દમદાર રિટર્ન, 41 રૂપિયાનો શેર પહોંચ્યો 1800ને પાર
સંરક્ષિત ખેતીની જરૂરીયાત કેમ?
- રોગમુક્ત, ગુણવત્તાસભર અને સલામત છોડ આખા વર્ષ દરમિયાન જરૂરીયાત મુજબ ટૂંકા ગાળામાં ઘણી વખત ઉગાડી શકાય છે.
- તે પાકને તાપમાનની વધઘટ, ઠંડા પવન, વરસાદ, કરા, હિમ, હિમવર્ષા, ગરમીનું મોજું વગેરે જેવી કુદરતી આફતોથી સંપૂર્ણપણે રક્ષણ આપે છે.
- જંતુઓ, જંગલી પ્રાણીઓ વગેરેથી પાકનું રક્ષણ કરે છે.
- એકમ વિસ્તાર દીઠ ઉત્પાદન અને ઉત્પાદકતા બંનેને પ્રોત્સાહન આપે છે.
- નાની જમીન ધરાવતા ખેડૂતો માટે આ એક ખૂબ જ ઉપયોગી તકનીક છે જેના દ્વારા રોજગારીને પ્રોત્સાહન આપી શકાય છે.
સંરક્ષિત ખેતીની રચનાઓ અને શાકભાજી ઉગાડવામાં આવે છે
- ફેન-પેડ પોલીહાઉસ- નર્સરી, ટામેટા, કાકડી, કેપ્સીકમ
- કુદરતી વેન્ટિલેશન પોલીહાઉસ- નર્સરી, ટામેટા, કાકડી, કેપ્સીકમ
- જંતુ પ્રૂફ નેટ હાઉસ- નર્સરી, ટામેટા, કાકડી, કેપ્સીકમ
- શેડ નેટ હાઉસ- માત્ર નર્સરી અને પાંદડાવાળા શાકભાજી
- પ્લાસ્ટિક ટનલ- વહેલું કોળું, કોળું, બાટલીઓ, ઝુચીની
- પ્લાસ્ટિક વેલ્યુ- બધા ટામેટા અને કોળાના શાકભાજી
આ પણ વાંચોઃ 2024માં IPO દ્વારા કમાણી માટે રહો તૈયાર, બજારમાં ઉતરશે આ દિગ્ગજ કંપનીઓ, જાણો વિગત
સંરક્ષિત ખેતીથી બચત
સંરક્ષિત ખેતીથી પ્રતિ હેક્ટર 5 હજાર રૂપિયાની બચત કરી શકાય છે. તેનાથી પાણીની બચત 20-35%, સમયની બચત 25-30%, ઈંધણની બચત 60-75%, મહેનતની બચત 25-30%, ટ્રેક્ટર ચલાવવાની બચત 60-75% થાય છે. તો પાકના ઉત્પાદનમાં 10-12 ટકાનો વધારો થાય છે. નીંદણમાં 30-45% ઘટાડો, ખાતરની 15 થી 20% બચત થાય છે.
સંરક્ષિત ખેતી માટે મળનારી સબસિડી
સંરક્ષિત ખેતી માટે કિસાનોને 50 ટકાની સબસિડી મળે છે. તેની સાથે-સાથે કોઈ-કોઈ રાજ્યમાં 25થી 30 ટકાની વધારાની સબસિડી પણ આપી શકાય છે, જેને મળી 75-80% સુધીની સબસિડી કિસાનોને મળી જાય છે. સંરક્ષિત ખેતીના સ્ટ્રક્ચર-પોલીહાઉસ, કીટ અવરોધી નેટ હાઉસ, સંદિગ્ધ નેટહાઉસ ફાર્મિંગ, પ્લાસ્ટિક લો-ટનલ, પ્લાસ્ટિક હાઈ-ટનલ, પ્લાસ્ટિક મલ્ચિંગ, ટપક સિંચાઈ તકનીકો વગેરે છે.
લેટેસ્ટ ન્યૂઝથી અપડેટ રહેવા માટે અમારી Zee 24 Kalak App ડાઉનલોડ કરો, અમારી સાથે જોડાઓ : facebook | twitter | youtube
સમાચાર જગતની પળે પળની માહિતી હવે આંગળીના ટેરવે, તો રાહ કોની જુઓ છો, આજે જ જોડાઈ જાઓ અમારી WhatsApp channel સાથે